ปัญหาระบบทางเดินอาหารเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยในคนเมือง อาการที่มักพบ ได้แก่ ท้องอืด ท้องเฟ้อ กรดไหลย้อน ท้องผูก ท้องเสีย และลำไส้แปรปรวน (IBS) ในมุมมองแพทย์แผนจีน ระบบย่อยอาหารเกี่ยวข้องกับม้ามและกระเพาะ เมื่อม้ามอ่อนแอหรือมีความชื้นสะสม จะทำให้ย่อยอาหารไม่ดีและเกิดอาการต่างๆ
การฝังเข็มช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบย่อยอาหารโดยกระตุ้นจุดสำคัญ เช่น จุดจู๋ซานหลี่ (足三里) ซึ่งเป็นจุดหลักของกระเพาะ จุดจงหวาน (中脘) บริเวณท้อง และจุดเน่ยกวาน (內關) ลดอาการคลื่นไส้ การฝังเข็มช่วยปรับการเคลื่อนไหวของลำไส้ ลดการอักเสบ และปรับสมดุลกรดในกระเพาะ
ยาจีนสำหรับปัญหาย่อยอาหารจะปรุงตามอาการ เช่น สูตรเซียงซาหลิ่วจุนจื่อทัง (香砂六君子湯) สำหรับม้ามพร่องท้องอืด สูตรเป่าเหอหวาน (保和丸) สำหรับอาหารไม่ย่อย สูตรหม่าจื่อเหรินหวาน (麻子仁丸) สำหรับท้องผูก แพทย์จะวินิจฉัยและเลือกสูตรที่เหมาะสม
การรมยา (Moxibustion) และการประคบสมุนไพรบริเวณท้องช่วยอุ่นม้ามและกระเพาะ เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการท้องอืดจากความเย็น ชอบดื่มน้ำเย็นหรือกินอาหารเย็น ความร้อนจากการรมยาช่วยขับความเย็นและกระตุ้นการย่อยอาหาร
ผู้ป่วยโรคระบบทางเดินอาหารมักเห็นผลดีขึ้นหลังการรักษา 3-5 ครั้ง และควรรักษาต่อเนื่อง 8-12 ครั้ง ควบคู่กับการปรับพฤติกรรม เช่น กินอาหารอุ่น กินให้เป็นเวลา เคี้ยวให้ละเอียด หลีกเลี่ยงของเย็นจัดและอาหารมัน และลดความเครียด
