Line
ทฤษฎีธาตุทั้ง 5 ในแพทย์แผนจีน รากฐานการรักษา
ความรู้

ทฤษฎีธาตุทั้ง 5 ในแพทย์แผนจีน รากฐานการรักษา

5 นาที

ทำความเข้าใจทฤษฎีธาตุทั้ง 5 (五行) ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ หลักการสำคัญในการวินิจฉัยและรักษาโรคแบบจีน


ทฤษฎีธาตุทั้ง 5 หรือ อู่สิง (五行) เป็นหลักการพื้นฐานของปรัชญาจีนโบราณที่อธิบายความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งในจักรวาล ธาตุทั้ง 5 ได้แก่ ไม้ (木) ไฟ (火) ดิน (土) ทอง (金) และน้ำ (水) ในการแพทย์แผนจีน ธาตุเหล่านี้เชื่อมโยงกับอวัยวะ อารมณ์ รสชาติ ฤดูกาล และลักษณะร่างกาย

ธาตุแต่ละธาตุเชื่อมโยงกับอวัยวะคู่หนึ่ง ไม้คือตับและถุงน้ำดี ไฟคือหัวใจและลำไส้เล็ก ดินคือม้ามและกระเพาะ ทองคือปอดและลำไส้ใหญ่ น้ำคือไตและกระเพาะปัสสาวะ แต่ละธาตุยังเชื่อมกับอารมณ์ โดยไม้คือความโกรธ ไฟคือความยินดี ดินคือความกังวล ทองคือความเศร้า น้ำคือความกลัว

ธาตุทั้ง 5 มีความสัมพันธ์แบบส่งเสริม (生) และควบคุม (克) ไม้ส่งเสริมไฟ ไฟส่งเสริมดิน ดินส่งเสริมทอง ทองส่งเสริมน้ำ น้ำส่งเสริมไม้ ในขณะเดียวกัน น้ำควบคุมไฟ ไฟควบคุมทอง ทองควบคุมไม้ ไม้ควบคุมดิน ดินควบคุมน้ำ ความสมดุลของธาตุทำให้ร่างกายแข็งแรง

แพทย์แผนจีนใช้ทฤษฎีธาตุทั้ง 5 ในการวินิจฉัยโรค ตัวอย่างเช่น คนที่โกรธง่าย ปวดหัวด้านข้าง ตาแดง มักมีปัญหาธาตุไม้ (ตับ) การรักษาจึงต้องปรับสมดุลตับ หรือคนที่กังวลมาก ระบบย่อยไม่ดี มักมีปัญหาธาตุดิน (ม้าม) ต้องบำรุงม้าม

การรู้จักธาตุของตัวเองช่วยให้ดูแลสุขภาพได้ดีขึ้น คนธาตุไม้ควรหลีกเลี่ยงความเครียดและกินผักใบเขียว คนธาตุไฟควรหลีกเลี่ยงอาหารเผ็ดร้อนและนอนหลับให้พอ คนธาตุดินควรกินอาหารอุ่นและหลีกเลี่ยงความกังวล คนธาตุทองควรรักษาปอดและหลีกเลี่ยงอากาศเย็น คนธาตุน้ำควรบำรุงไตและเก็บรักษาพลังงาน


Line